Met naar schatting 10,7 miljoen nieuwe gevallen en 1,2 miljoen overlijdens op jaarbasis vormt tuberculose een grote uitdaging voor de wereldgezondheid. Binnen de huidige geopolitieke context merken we echter dat de publieke financiering rond gezondheid wereldwijd onder druk komt te staan. We riskeren jaren van vooruitgang in de aanpak van tuberculose teniet te doen en geconfronteerd te worden met meer besmettingen en overlijdens.
Wereldwijde inspanningen rond tuberculose
Tuberculose blijft de dodelijkste infectieziekte ter wereld en maakt deel uit van de top 10 van belangrijkste doodsoorzaken. De meest recente cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie noteren een zeer lichte daling in het aantal gevallen en overlijdens. Deze positieve evolutie weerspiegelt de inspanningen van overheden en het nut van internationale financiering. Damiaanactie timmert mee aan deze vooruitgang, onder meer door wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe diagnosetools en efficiëntere behandelingen, en door sociale en voedselsteun te bieden aan getroffen gezinnen. Jarenlange terreinervaring in uitdagende economische en politieke contexten speelt hier in ons voordeel.
Risico op 5 miljoen extra tbc-gevallen
Ondanks deze voorzichtige successen, heerst er momenteel veel ongerustheid. De Wereldgezondheidsorganisatie waarschuwt voor een terugval in de strijd tegen tbc door afnemende overheidsfinanciering, toenemende geopolitieke instabiliteit en de heropflakkering van crisissen wereldwijd. Volgens projecties kan een daling van de financiering leiden tot vijf miljoen extra tbc-gevallen en twee miljoen vermijdbare overlijdens in de komende 10 jaar. Besparingen in de gezondheidszorg en de sociale hulpverlening dreigen zo jaren van vooruitgang in de aanpak van tuberculose teniet te doen.
Vooral kwetsbare gemeenschappen getroffen door tbc
Tuberculose komt voor in elk land ter wereld, maar treft vooral mensen in armoede. 90 procent van alle tbc-gevallen komt voor in lage- en middeninkomenslanden. Slechte leefomstandigheden, ondervoeding en gebrekkige hygiëne verzwakken het immuunsysteem, waardoor mensen meer kans hebben om ziek te worden. Verscheidene sociale en economische drempels – zoals financiële middelen, geografische afstand of een gebrek scholing – maken dat ze amper of geen toegang hebben tot gezondheidszorg.
Actuele situatie in Nigeria
In Nigeria worden jaarlijks meer dan 450.000 mensen getroffen door tuberculose. Om tbc onder controle te brengen, passen de teams van Damiaanactie hun strategie aan op maat van de gemeenschappen: we doen screeningscampagnes in afgelegen gebieden, voeren tests uit en bieden gratis behandelingen en voedselhulp.
Maar de wereldwijde daling van publieke financiering laat zich nu reeds voelen in Nigeria:
- Minder medische apparatuur
- Minder opgeleid personeel
- Minder consultaties per patiënt
- Groter risico op onopgemerkt herval
Op termijn lopen we gevaar aan te kijken tegen een lagere kwaliteit van zorgverlening en een heropflakkering van tuberculose.
Samen kunnen we tuberculose stoppen
Tuberculose stoppen is geen utopie. We beschikken over de nodige kennis om tbc onder controle te brengen en pleiten dan ook voor een duurzame en geïntegreerde aanpak. Gezondheidsbeleid moet gebaseerd zijn op een evenwichtige samenwerking tussen overheden, ministeries van Volksgezondheid, zorgverleners en lokale gemeenschappen. Tegen een achtergrond van toenemende wereldwijde onrust, drukken wij de nood uit aan een verhoogde financiering en het bundelen van expertise. Enkel zo kunnen we een einde brengen aan tuberculose en levens sparen.
Gepubliceerd op 16 maart 2026