Het Zuid-Amerikaanse land Bolivia staat bekend om haar weelderige natuur en culturele diversiteit. Helaas leeft meer dan de helft van de inwoners er onder de armoedegrens, wat hen kwetsbaar maakt voor ziektes als tuberculose, lepra en leishmaniasis. Een gesprek met dokter Winye Mena.
Damiaanactie werkt in Bolivia nauw samen met het gezondheidsprogramma van de overheid. Het bestaande sociaal vangnet biedt onvoldoende bescherming aan de meest kwetsbaren. Het team van Damiaanactie ondersteunt het gezondheidssysteem, onder meer door medicatie en materiaal aan te kopen voor mensen getroffen door ziekte.
“Mensen in armoede worden typisch harder getroffen door ziekte. Ze hebben geen geld voor medicijnen of extra tests, waardoor ze benadeeld zijn in hun herstel. Ons werk bestaat eruit gezondheidszorg toegankelijk te maken voor iedereen, ongeacht hun financiële toestand,” vertelt dr. Winye.
Naast het bekostigen van medisch materiaal en ziekenhuisopnames, gaat het team nog een stap verder: “Bij tuberculose is het essentieel dat de patiënt voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt. Daarom voorzien we voedselpakketten voor mensen in behandeling. Ook in gevangenissen, waar regelmatig gevallen van tuberculose opduiken, leveren we extra voeding. Dit verhoogt de individuele kansen op genezing en vermijdt dat er een epidemie zou uitbreken binnen de gevangenismuren.”
Jiminez krijgt thuisverzorging voor lepra.
“Onmenselijke toestanden”
In Bolivia komt lepra relatief weinig voor, maar er kleeft een gigantisch stigma op de ziekte. Om negatieve associaties te verzachten, spreekt het team in Bolivia niet over ‘lepra’, maar ‘Hansen’, verwijzend naar de bacterie die de ziekte veroorzaakt.
“Onbehandeld leidt Hansen, of lepra, tot misvormingen aan handen, voeten en ogen. Patiënten worden vaak gediscrimineerd. Velen weigeren iemand met lepra tewerk te stellen of ze voeding of andere spullen te verkopen. Allemaal uit angst voor besmetting. Van de overheid krijgen ze elke maand enkele schamele euro’s om mee rond te komen. Dat zijn onmenselijke toestanden. Met onze acties willen we deze mensen een waardig leven schenken.”
In de steden Cochabamba en Santa Cruz organiseert Damiaanactie sensibiliseringscampagnes om mensen te informeren over lepra en hen aan te moedigen zich te laten testen, mochten ze symptomen opmerken. Mensen met blijvende letsels krijgen verzorgingsmateriaal en extra hulpmiddelen, zoals bijvoorbeeld een rolstoel.
Winye Mena is arts en staat aan het hoofd van Damiaanactie in Bolivia. Ze kan rekenen op vier geëngageerde teamleden, onder wie twee dokters. Damiaanactie is sinds 2017 aanwezig in Cochabamba en sinds vorig jaar ook in Santa Cruz, de grootste stad van het land. In 2024 wist het team 1400 mensen met tuberculose en 28 mensen met lepra te helpen.
Gepubliceerd op 11 april 2025
